ΑΠΟΨΗ – press

Ήπειρος: η φωτιά ως νέα κανονικότητα

Στα Ιωάννινα παρουσιάστηκε, με όρους επιχειρησιακής ετοιμότητας και όχι απλής ενημέρωσης, η νέα πραγματικότητα για την Ήπειρο: οι δασικές πυρκαγιές παύουν να αποτελούν εξαίρεση και εντάσσονται στον πυρήνα της θερινής περιόδου. Ο Γιάννης Κεφαλογιάννης, ως αρμόδιος της κυβέρνησης για την Πολιτική προστασία, παρέθεσε στοιχεία που ανατρέπουν τη μέχρι σήμερα αντίληψη περί «ασφαλούς» περιοχής. Παρά τον μειωμένο αριθμό ενάρξεων σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας, η έκταση της καταστροφής υπήρξε δυσανάλογα υψηλή. Τα 58.000 καμένα στρέμματα, με κορύφωση το περιστατικό στον Γυμνότοπο Φιλιππιάδας που μόνο του έφτασε τα 34.000 στρέμματα, καταδεικνύουν τη μεταβολή του ίδιου του φαινομένου.  Η ένταση υπερβαίνει τη συχνότητα. Και αυτό συνιστά δομική αλλαγή.

Η γεωγραφική κατανομή του κινδύνου επιβεβαιώνει τη μετατόπιση. Ιωάννινα, Θεσπρωτία και Άρτα εισέρχονται πλέον σε επαναλαμβανόμενες ζώνες υψηλής επικινδυνότητας, ενώ η Πρέβεζα καταγράφει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε ημέρες συναγερμού. Η κλιματική πίεση παύει να είναι αφηρημένη έννοια και αποκτά μετρήσιμη αποτύπωση. Καθοριστικής σημασίας είναι και η αιτιολογία των πυρκαγιών. Η πλειονότητα εκκινεί εκτός δασικών εκτάσεων, σε ζώνες αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας, και στη συνέχεια επεκτείνεται ανεξέλεγκτα. Η αμέλεια παραμένει ο κυρίαρχος παράγοντας, ενώ δεν απουσιάζουν και περιστατικά πρόθεσης. Το πρόβλημα, συνεπώς, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά σαφώς κοινωνικό.

Στο πλαίσιο αυτό, η σύσταση τεσσάρων ειδικών ανακριτικών κλιμακίων στην Ήπειρο αποκτά κεντρική σημασία. Η διερεύνηση των εμπρησμών παύει να λειτουργεί επικουρικά και μετατρέπεται σε εργαλείο πρόληψης. Η άμεση παρουσία στο πεδίο ενισχύει τον έλεγχο και αποκαθιστά την έννοια της ευθύνης. Παράλληλα, ενισχύεται ο επιχειρησιακός μηχανισμός. Η αξιοποίηση drones για συνεχή επιτήρηση, η διατήρηση των εναέριων μέσων με δυνατότητα άμεσης ενίσχυσης, η αύξηση του προσωπικού της Πυροσβεστικής και η ενεργή συμμετοχή εθελοντών συνθέτουν ένα πιο συμπαγές σύστημα απόκρισης. Η ίδρυση περιφερειακού κέντρου επιχειρήσεων στα Ιωάννινα στοχεύει στον ταχύτερο συντονισμό και στη διαμόρφωση ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας.

Ωστόσο, η ενίσχυση των μηχανισμών δεν αρκεί. Η αύξηση της χρηματοδότησης και η ενδυνάμωση της αυτοδιοίκησης μεταθέτουν αρμοδιότητες, αλλά δεν υποκαθιστούν την ατομική ευθύνη. Η πρόληψη εξακολουθεί να ξεκινά σε επίπεδο ιδιοκτησίας και καθημερινής πρακτικής. Η Ήπειρος δεν αντιμετωπίζει απλώς περισσότερες πυρκαγιές. Αντιμετωπίζει πυρκαγιές διαφορετικής κλίμακας και δυναμικής. Και αυτή η μεταβολή είναι που καθιστά την επόμενη περίοδο όχι απλώς απαιτητική, αλλά κρίσιμη.