Αυτό που εδώ και μήνες συζητιόταν χαμηλόφωνα σε καφενεία, πτηνοτροφικές μονάδες και συνεταιριστικά γραφεία της Ηπείρου, επιβεβαιώθηκε πλέον και επίσημα στον οικονομικό Τύπο. Η εταιρεία Νιτσιάκος, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές επιχειρήσεις στον κλάδο της πτηνοτροφίας, περνά κατά πλειοψηφία στον ουκρανικό όμιλο MHP, με συμφωνία που αφορά αρχικά το 70% των μετοχών και με προοπτική πλήρους εξαγοράς στο μέλλον.
Η είδηση δεν αφορά μόνο τον επιχειρηματικό κόσμο. Αφορά ολόκληρη την Ήπειρο.
Για δεκαετίες η Νιτσιάκος δεν ήταν απλώς μια βιομηχανία τροφίμων. Ήταν ένας από τους βασικούς πυλώνες του πρωτογενούς τομέα της περιοχής. Γύρω από τη δραστηριότητά της αναπτύχθηκαν εκατοντάδες πτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, δημιουργήθηκαν θέσεις εργασίας, κινήθηκε η τοπική αγορά και διαμορφώθηκαν οικονομικές σχέσεις που ξεπερνούσαν τα στενά όρια μιας εμπορικής συνεργασίας.
Η πώληση αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη πραγματικότητα. Οι ελληνικές οικογενειακές επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν τις δεκαετίες της μεταπολίτευσης βρίσκονται πλέον μπροστά σε μια ιστορική μετάβαση. Οι ιδρυτές αποχωρούν, οι διεθνείς αγορές απαιτούν τεράστια κεφάλαια και η παγκοσμιοποίηση ευνοεί τη συγκέντρωση δυνάμεων σε όλο και μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους.
Από αυτή την άποψη, η συμφωνία δεν προκαλεί έκπληξη. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια παγκόσμια τάση συγκέντρωσης της αγροδιατροφικής παραγωγής σε λίγους ισχυρούς παίκτες.
Το ερώτημα όμως για την Ήπειρο δεν είναι αν η συμφωνία είναι καλή ή κακή. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα ακολουθήσει.
Θα διατηρηθεί το υφιστάμενο μοντέλο συνεργασίας με τους παραγωγούς; Θα συνεχίσουν οι τοπικές μονάδες να λειτουργούν με την ίδια ένταση; Θα υπάρξουν νέες επενδύσεις; Θα ενισχυθούν οι εξαγωγές; Ή θα δούμε σταδιακά τη λήψη των κρίσιμων αποφάσεων να μεταφέρεται μακριά από την περιοχή;
Κανείς σήμερα δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.
Υπάρχει, βέβαια, και η αισιόδοξη ανάγνωση. Η είσοδος ενός μεγάλου διεθνούς ομίλου μπορεί να σημαίνει πρόσβαση σε νέες αγορές, τεχνογνωσία, κεφάλαια και επενδύσεις που ίσως να ήταν δύσκολο να εξασφαλιστούν διαφορετικά. Σε έναν κόσμο όπου ο ανταγωνισμός στον αγροδιατροφικό τομέα είναι παγκόσμιος, το μέγεθος πολλές φορές αποτελεί προϋπόθεση επιβίωσης.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Όταν η ιδιοκτησία απομακρύνεται από τον τόπο όπου παράγεται ο πλούτος, η τοπική κοινωνία δικαιολογημένα ανησυχεί για το αν θα συνεχίσει να έχει λόγο στις εξελίξεις. Οι κτηνοτρόφοι, οι εργαζόμενοι και οι τοπικές επιχειρήσεις γνωρίζουν ότι πίσω από κάθε μεγάλη εξαγορά κρύβονται ευκαιρίες αλλά και κίνδυνοι.
Η ιστορία της Ηπείρου είναι συνδεδεμένη με ανθρώπους που ξεκίνησαν από ένα μικρό χωριό, ένα μαντρί ή ένα οικογενειακό εργαστήριο και δημιούργησαν επιχειρήσεις πανελλαδικής εμβέλειας. Η Νιτσιάκος υπήρξε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαδρομής.
Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη συμφωνία έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Δεν σηματοδοτεί μόνο μια αλλαγή μετοχικής σύνθεσης. Σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας.
Το αν αυτή η νέα εποχή θα αποδειχθεί καλύτερη για την Ήπειρο, θα κριθεί όχι από τις ανακοινώσεις των επιχειρηματικών ομίλων αλλά από όσα θα συμβούν τους επόμενους μήνες και τα επόμενα χρόνια στα πτηνοτροφεία, στις θέσεις εργασίας και στην πραγματική οικονομία του τόπου.
Και αυτό είναι κάτι που οι Ηπειρώτες έχουν κάθε λόγο να παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή.